Πρόοδος στον τομέα της αειφόρου ανάπτυξης

Τα τελευταία χρόνια η ΕΕ ενσωμάτωσε την αειφόρο ανάπτυξη σε ένα ευρύ φάσμα πολιτικών της. Ειδικότερα, ηγήθηκε των προσπαθειών για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και την προώθηση μιας οικονομίας χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Σε πολλούς τομείς, ωστόσο, όπου εξακολουθούν να παρατηρούνται στην ΕΕ μη αειφόρες τάσεις, οι προσπάθειες πρέπει να ενταθούν. Μετά από μια τριετία εφαρμογής της κοινοτικής στρατηγικής για την αειφόρο ανάπτυξη, η Επιτροπή κατέγραψε τις εξελίξεις σε επίπεδο ΕΕ και δρομολόγησε προβληματισμό για τις μελλοντικές κατευθύνσεις της κοινοτικής στρατηγικής.

Ο Πρόεδρος της Επιτροπής, Jos é Manuel Barroso , δήλωσε σχετικά: «Έχουμε σημειώσει σταθερή πρόοδο όσον αφορά την ενσωμάτωση της αειφόρου ανάπτυξης στις πολιτικές της ΕΕ. Στην επισκόπηση αυτή αναδεικνύεται η πρόοδος που συντελέστηκε την τελευταία τριετία και επισημαίνονται οι τομείς στους οποίους χρειάζονται περισσότερες προσπάθειες. Η οικονομική κρίση αποτελεί μοναδική ευκαιρία για τη δημιουργία νέας αειφόρου οικονομίας μέσω της ευφυούς πράσινης ανάπτυξης. Ελπίζω αυτή η επισκόπηση να προκαλέσει προβληματισμό για το πώς μπορεί να επιτευχθεί μεγαλύτερη πρόοδος σε τομείς όπως η κατανάλωση ενέργειας στις μεταφορές, η μείωση της βιοποικιλότητας και η υποβάθμιση του οικοσυστήματός μας».

Η επισκόπηση επιβεβαιώνει ότι σημειώθηκαν θετικές εξελίξεις στην κοινοτική πολιτική σε καθένα από τα επτά πεδία προτεραιότητας που καλύπτει η στρατηγική. Σχετικά παραδείγματα είναι, μεταξύ άλλων, η δέσμη κοινοτικών μέτρων για το κλίμα και την ενέργεια που εγκρίθηκε τον Δεκέμβριο του 2008, μέτρα για πράσινες μεταφορές και ευφυέστερα συστήματα μεταφορών, η βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των κτηρίων, η αναθεώρηση των οδηγιών για τον οικολογικό σχεδιασμό και το οικολογικό σήμα, η θέσπιση ολοκληρωμένου πλαισίου για τη θαλάσσια πολιτική, η κατάστρωση στρατηγικής της ΕΕ για την υγεία, οι εργασίες για τη μετανάστευση και την καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού. Προχώρησαν επίσης οι εργασίες στα οριζόντια πεδία της εκπαίδευσης, της έρευνας και της χρηματοδότησης. Ωστόσο, σε πολλά πεδία εξακολουθούν να παρατηρούνται μη αειφόρες τάσεις . Για παράδειγμα, η ζήτηση φυσικών πόρων αυξάνεται, η βιοποικιλότητα φθίνει και η ενεργειακή κατανάλωση στις μεταφορές συνεχίζει την ανοδική της πορεία.

Η σημερινή χρηματοοικονομική κρίση κατέδειξε ότι η αειφορία είναι επίσης βασικός συντελεστής των χρηματοπιστωτικών συστημάτων και της οικονομίας εν γένει. Τα μέτρα για τη στήριξη της πραγματικής οικονομίας και τον περιορισμό των κοινωνικών επιπτώσεων της τρέχουσας κρίσης πρέπει να είναι συμβατά με τους μακροχρόνιους στόχους αειφορίας και με μια στρατηγική πράσινης, ευφυούς ανάπτυξης.

Η επισκόπηση παροτρύνει σε προβληματισμό σχετικά με την μελλοντική εξέλιξη της κοινοτικής στρατηγικής για την αειφόρο ανάπτυξη. Μπορούν να εξεταστούν, επί παραδείγματι, θέματα όπως η καλύτερη ευθυγράμμιση με τη στρατηγική της Λισαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση, καθώς και με άλλες διατομεακές στρατηγικές της ΕΕ, ο περαιτέρω εξορθολογισμός της στρατηγικής και η βελτίωση της παρακολούθησης και του συντονισμού.

Η έκθεση που εγκρίθηκε σήμερα θα επιτρέψει στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να επανεξετάσει τις προτεραιότητες και να χαράξει κατευθύνσεις για το μέλλον της στρατηγικής στην επόμενη σύνοδό του που θα πραγματοποιηθεί τον Δεκέμβριο.

Την έκθεση αυτή θα συμπληρώσει η εξαμηνιαία έκθεση της Eurostat για την παρακολούθηση της αειφόρου ανάπτυξης η οποία θα δημοσιευθεί αργότερα εντός του 2009.

Κοινή η ευθύνη για την κλιματική αλλαγή

Τα 8 πλουσιότερα κράτη του πλανήτη δεσμεύονται για αύξηση της θερμοκρασίας έως 2°C και μείωση των εκπομπών κατά 80% μέχρι το 2050.

Η συμφωνία που επιτεύχθηκε αποτελεί το πρώτο βήμα συναίνεσης σε παγκόσμιο επίπεδο σχετικά με τη μείωση των εκπομπών. Ωστόσο, οι ηγέτες δηλώνουν ότι πρέπει να γίνουν ακόμη πολλά πριν από την παγκόσμια διάσκεψη της Κοπεγχάγης για το κλίμα τον προσεχή Δεκέμβριο. Τα Ηνωμένα Έθνη ελπίζουν σε νέα συμφωνία κατά την παγκόσμια αυτή διάσκεψη.

Πέρυσι, οι ηγέτες της ομάδας G8 συμφώνησαν ότι οι εκπομπές αερίων πρέπει να μειωθούν στο μισό μέχρι το 2050, χωρίς όμως να προτείνουν μέτρα για την επίτευξη του στόχου αυτού. Τώρα όμως συμφώνησαν ότι οι αναπτυγμένες χώρες πρέπει να μειώσουν τις εκπομπές τους κατά 80%.

Μια ομάδα αναπτυσσόμενων χωρών, η Κίνα, η Ινδία, η Βραζιλία, το Μεξικό και η Νότιος Αφρική, προτείνουν στις χώρες G8 να θέσουν στόχους για το 2020 και παράλληλα να διαθέσουν χρηματοδοτική και τεχνολογική βοήθεια για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής.

Οι συνομιλίες με τις κυριότερες αναδυόμενες οικονομίες πραγματοποιήθηκαν στο περιθώριο της διάσκεψης κορυφής και συγκεκριμένα στο πλαίσιο του φόρουμ των ισχυρότερων οικονομιών (MEF). Στο φόρουμ αυτό συμμετέχουν οι ισχυρότερες οικονομικές δυνάμεις του πλανήτη, δηλαδή η ομάδα G8 των πλουσιότερων κρατών (ΗΠΑ, Καναδάς, Ην. Βασίλειο, Γαλλία, Ιταλία, Ιαπωνία και Ρωσία), η ομάδα G5 των σημαντικότερων αναπτυσσόμενων χωρών (Κίνα, Ινδία, Βραζιλία, Μεξικό και Νότιος Αφρική) καθώς και η Αυστραλία, η Ινδονησία, η Νότιος Κορέα και η ΕΕ.

Οι αναπτυσσόμενες χώρες συμφώνησαν με την G8 ότι οι μέσες θερμοκρασίες του πλανήτη δεν πρέπει να αυξηθούν περισσότερο από 2°C, απόφαση πολύ σημαντική για την καταπολέμηση της υπερθέρμανσης της γης. Με το όριο αυτό ελαχιστοποιείται ο κίνδυνος μιας επικίνδυνης επιδείνωσης της κλιματικής αλλαγής.

Η υπερθέρμανση του πλανήτη ήταν ένα από τα κύρια θέματα προτεραιότητας των παγκόσμιων ηγετών στην ετήσια σύνοδο κορυφής της G8 αλλά και στις ξεχωριστές συνομιλίες με τις αναδυόμενες οικονομίες. Άλλα θέματα που συζητήθηκαν ήταν η κατάσταση της παγκόσμιας οικονομίας, η ανάπτυξη της Αφρικής, η μη διάδοση των πυρηνικών όπλων, η μεταρρύθμιση του χρηματοπιστωτικού τομέα και η επισιτιστική ασφάλεια.

Οι ηγέτες της G8 δεσμεύτηκαν να διαθέσουν 20 δις ευρώ τα επόμενα τρία χρόνια για γεωργικές επενδύσεις στις φτωχότερες χώρες και για την καταπολέμηση της πείνας. Επίσης συμφώνησαν να θεσπίσουν νέους κανόνες για το χρηματοπιστωτικό σύστημα και τον τερματισμό της πιστωτικής κρίσης καθώς και να επαναλάβουν τις συνομιλίες για το παγκόσμιο εμπόριο.

Αντιμετωπίζοντας τη χρηματοπιστωτική και οικονομική κρίση

http://www.eliamep.gr/

O Αναπληρωτής Γενικός Γραμματέας του ΟΟΣΑ, Pier Carlo Padoan μιλά στο ΕΛΙΑΜΕΠ για την Χρηματοπιστωτική Κρίση.

ΕΛΙΑΜΕΠ: Η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση είναι ουσιαστικά η πρώτη μεγάλη πρόκληση για το ευρώ ως πολύ-εθνικό νόμισμα. Παρά το γεγονός ότι οι πρώτες ενδείξεις δείχνουν πως οι χώρες της ευρωζώνης αντιμετωπίζουν τη δύσκολη συγκυρία, κάτι τέτοιο δεν έχει εμποδίσει διακεκριμένους οικονομολόγους όπως ο Martin Feldstein (Harvard University) να προειδοποιούν πως η «παρούσα χρηματοπιστωτική κρίση είναι μια μεγάλη δοκιμασία για την ικανότητα του ευρώ να επιβιώσει». Πώς αντιδράτε σε αυτή τη δήλωση;
Pier Carlo Padoan: Η κρίση δοκιμάζει το ευρώ για πρώτη φορά από την εμφάνισή του. Μέχρι τώρα, το ευρώ έχει αποδειχθεί μια ανεκτίμητη προστασία ενάντια στη διεθνή χρηματοπιστωτική αστάθεια για τα μέλη του. Καθώς προχωράμε δύο είναι τα ζητήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν για την ενδυνάμωση του ευρώ. Παροχή πιο αποτελεσματικής διοίκησης, συμπεριλαμβανομένης και της χρηματοπιστωτικής εποπτείας. Αντιμετώπιση του ζητήματος των πιθανών δημοσιονομικών αποκλίσεων μεταξύ των κρατών μελών ακολουθώντας το μεγάλο δημοσιονομικό κίνητρο για την αντιμετώπιση της κρίσης.

ΕΛΙΑΜΕΠ: Εν μέσω της παρούσας κρίσης, συμφωνείτε πως είναι πιθανό να αυξηθεί το ποσοστό ανεργίας εξαιτίας των κυβερνητικών πολιτικών για την απασχόληση που υιοθετούν οι αναπτυγμένες χώρες τα τελευταία είκοσι χρόνια;
Pier Carlo Padoan: Η ανεργία θα εξακολουθεί να αυξάνεται ακόμα και μετά την ανάκαμψη της ανάπτυξης. Αυτό είναι κάτι που αποδεικνύουν ιστορικά οι οικονομικές υφέσεις. Οι πολιτικές των αναπτυγμένων χωρών κατά το παρελθόν έχουν στην πραγματικότητα ελαττώσει την ανεργία παρά την έχουν αυξήσει.

ΕΛΙΑΜΕΠ: Ένα κοινό επιχείρημα είναι, ότι ένα δημοσιονομικό κίνητρο δεν θα είναι τόσο αποτελεσματικό καθώς οι χρηματοπιστωτικές αγορές υπολειτουργούν και ο δανεισμός βρίσκεται σε αδράνεια. Σας βρίσκει σύμφωνο αυτό το επιχείρημα;
Pier Carlo Padoan: Η απάντηση στην κρίση απαιτεί τόσο αντιμετώπιση της ρήξης στο χρηματοπιστωτικό τομέα για να αποκατασταθεί ο δανεισμός όσο και υποστήριξη της αθροιστικής ζήτησης για να πραγματοποιηθεί η επανάκαμψη. Αυτές οι δύο πολιτικές πρέπει να ενισχυθούν αμοιβαία.

ΕΛΙΑΜΕΠ: Στην μετά την κρίση εποχή, θεωρείτε πως οι δημοσιονομικοί περιορισμοί θα υλοποιηθούν από τις κυβερνήσεις των αναπτυγμένων χωρών εξαιτίας των σημαντικών συσσωρευμένων χρεών τους;
Pier Carlo Padoan: Η δημοσιονομική απάντηση στην κρίση προκάλεσε μία χωρίς προηγούμενο αύξηση του δημόσιου χρέους στις περισσότερες αναπτυγμένες οικονομίες. Υπάρχει σοβαρός κίνδυνος ότι αυτά τα χρέη θα γίνουν ανυπόφορα και θα πυροδοτήσουν μια νέα κρίση. Για τη διατήρηση του χρέους, θα χρειαστεί ένας συνδυασμός υψηλών φόρων, χαμηλών δημοσίων δαπανών και υψηλών δημοσίων εσόδων. Εάν δε μειωθεί το χρέος, τα επιτόκια θα αυξηθούν, παρακωλύοντας έτσι την ανάπτυξη.

Ο Barroso στη L'Aquila

Ο πρόεδρος Barroso θα εκπροσωπήσει για πέμπτη φορά την Επιτροπή στη σύνοδο κορυφής του G8, η οποία πραγματοποιείται φέτος υπό ιταλική προεδρία στην πόλη L'Aquila στην Ιταλία. Οι ηγέτες του G8 θα συζητήσουν κυρίως για την παγκόσμια οικονομία και το εμπόριο, την κλιματική αλλαγή και την ενέργεια, την ανάπτυξη στην Αφρική και την επισιτιστική ασφάλεια.

Μαζί με τους ηγέτες της Σουηδίας, που ασκεί την προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, των τεσσάρων άλλων μελών της Eυρωπαϊκής Ένωσης που συμμετέχουν στο G8 (Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία και Hνωμένο Βασίλειο), καθώς και των Ηνωμένων Πολιτειών, της Ρωσίας, του Καναδά και της Ιαπωνίας, ο πρόεδρος Barroso θα τονίσει την ανάγκη να υπάρξει συντονισμένη διεθνής απάντηση στις κοινές προκλήσεις που αποτελούν η οικονομική και χρηματοπιστωτική κρίση, το εμπόριο, η κλιματική αλλαγή και η ανεργία, η ανάπτυξη στην Αφρική και η επισιτιστική ασφάλεια.

Ο πρόεδρος Barroso δήλωσε: «Η σύνοδος κορυφής του G8 πραγματοποιείται φέτος σε μια εποχή ιδιαίτερα δύσκολη. Η Ευρώπη προσφέρθηκε να διαδραματίσει ηγετικό ρόλο στην αντιμετώπιση προκλήσεων σ' ένα φάσμα τομέων, από την εποπτεία των χρηματοπιστωτικών αγορών, τη χάραξη αξιόπιστων πολιτικών για το κλίμα έως το παγκόσμιο εμπόριο. Η παρούσα σύνοδος είναι η στιγμή για την ανάληψη περαιτέρω δεσμεύσεων και υποχρεώσεων. Πρέπει γρήγορα να υλοποιήσουμε τη μεταρρύθμιση του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος. Πρέπει να αναλάβουμε αποφασιστική δράση για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Και πρέπει να επιβεβαιώσουμε και να συγκεκριμενοποιήσουμε τις δεσμεύσεις μας απέναντί στους φτωχότερους πληθυσμούς του πλανήτη».

Όσον αφορά την κλιματική αλλαγή, σημαντικές συζητήσεις αναμένονται τόσο στο πλαίσιο του G8 , όσο και στο φόρουμ ηγετών των σημαντικότερων οικονομιών. Ο πρόεδρος Barroso θα τονίσει τη σημασία της επιστήμης και της διατήρησης της αύξησης της θερμοκρασίας κάτω από το όριο των 2 βαθμών Κελσίου, και θα καλέσει όλες τις χώρες να επιβεβαιώσουν τον στόχο για μείωση των παγκόσμιων εκπομπών αερίων θερμοκηπίου κατά 50% μέχρι το 2050. Επιπλέον, όλες οι ανεπτυγμένες χώρες θα πρέπει να είναι έτοιμες να μειώσουν τις εν λόγω εκπομπές στο ίδιο χρονικό διάστημα κατά 80% τουλάχιστον και να καλύψουν σημαντικό μέρος της απόστασης με την επίτευξη σοβαρών μεσοπρόθεσμων μειώσεων, ενώ ανάλογες προσπάθειες πρέπει να καταβάλουν όλες οι αναπτυσσόμενες χώρες. Αυτό με τη σειρά του θα δώσει ώθηση στις αναδυόμενες οικονομίες ώστε να είναι έτοιμες να λάβουν μέτρα για να μειώσουν από κοινού τις εκπομπές αερίων τους κάτω από το επίπεδο της συνήθους επιχειρηματικής δραστηριότητας. Θα τονίσει επίσης τις οικονομικές προοπτικές που υπάρχουν για μετάβαση σε μια οικονομία με χαμηλές εκπομπές άνθρακα.

Όσον αφορά την παγκόσμια οικονομία, ο πρόεδρος Barroso θα καλέσει το G8 να στείλει ισχυρό μήνυμα ότι πρέπει να αντισταθούμε στις πιέσεις για εφαρμογή πολιτικής προστατευτισμού στις συναλλαγές και τις επενδύσεις σε μια εποχή οικονομικής κρίσης. Λόγω των σοβαρών κοινωνικών επιπτώσεων που έχει η παρούσα κρίση, θα κάνει έκκληση σε όλες τις κυβερνήσεις να δώσουν προτεραιότητα στον πολίτη και να χαραχθούν κοινωνικές πολιτικές και πολιτικές απασχόλησης για την προστασία των ανθρώπων και των θέσεων εργασίας με προοπτική την προώθηση της οικονομικής ανάκαμψης και τη δημιουργία ενός νέου δίκαιου παγκόσμιου πλαισίου. Τέλος, θα καταβάλει κάθε προσπάθεια ώστε η σύνοδος της L'Aquila να δώσει νέα ώθηση στη σύναψη μιας συμφωνίας στο πλαίσιο του προγράμματος της Ντόχα, το ταχύτερο δυνατόν.

Ο πρόεδρος Barroso θα τονίσει, τέλος, τη σημασία που εξακολουθεί να έχει η παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια, σχετικά με την οποία η Επιτροπή, μετά την τελευταία σύνοδο του G8, συμφώνησε και άρχισε να εφαρμόζει επισιτιστική διευκόλυνση ύψους 1 δις ευρώ. Εκφράζει την ικανοποίησή του για τη σημασία που αποδίδουν εκ νέου οι άλλοι εταίροι του G8 σ' αυτό το επείγον πρόβλημα.

Από πλευράς συμμετοχής, η φετινή σύνοδος κορυφής του G8 θα απεικονίζει την ισχυρή βούληση των ηγετών του G8 να αναπτύξουν διάλογο με τους διεθνείς εταίρους τους και να τον καταστήσουν αναπόσπαστο και σημαντικό μέρος της συνόδου κορυφής, δημιουργώντας παράλληλα γέφυρες με άλλες τρέχουσες διαδικασίες, ιδίως τις διαπραγματεύσεις των Ηνωμένων Εθνών για το κλίμα και τις εργασίες του G20 .